Twee weken vakantie in Spanje is simpel — uw basisverzekering en de EHIC-pas dekken het meeste. Maar wat als u een halfjaar gaat backpacken, een jaar in het buitenland gaat werken, of emigreert? Dan verandert de situatie fundamenteel.
De verzekeringsplicht: wanneer geldt die?
In Nederland bent u verplicht om een basiszorgverzekering af te sluiten als u in Nederland woont of werkt. Bij langdurig verblijf in het buitenland zijn er drie scenario's:
| Situatie | Verzekeringsplicht NL? | Actie |
|---|---|---|
| Tijdelijk verblijf (< 1 jaar), ingeschreven in NL | Ja | Nederlandse zorgverzekering loopt door |
| Werken in EU-land | Nee (verzekerd in werkland) | Aanmelden bij buitenlands stelsel |
| Uitgeschreven uit BRP, geen werk in NL | Nee | Internationale ziektekostenverzekering afsluiten |
| Gedetacheerd door NL werkgever | Ja (via A1-verklaring) | Nederlandse verzekering loopt door |
Uitschrijven uit de BRP
Als u langer dan acht maanden naar het buitenland gaat en niet van plan bent om terug te keren, moet u zich uitschrijven uit de Basisregistratie Personen (BRP) bij uw gemeente. Daarmee vervalt in de meeste gevallen uw verzekeringsplicht voor de Nederlandse zorgverzekering.
Let op: u verliest dan ook uw recht op toeslagen, AOW-opbouw en andere sociale voorzieningen. Dat is een ingrijpende stap die u goed moet doordenken.
Opties voor zorgverzekering in het buitenland
Als uw Nederlandse zorgverzekering niet meer geldt, heeft u drie opties:
- Internationale ziektekostenverzekering — een uitgebreide polis specifiek voor expats en langdurige reizigers. Biedt wereldwijde dekking en is vaak flexibeler dan een lokale verzekering.
- Lokale zorgverzekering — in het land waar u verblijft. In EU-landen bent u als werknemer automatisch verzekerd via het lokale stelsel.
- Wereldreisverzekering — voor backpackers en reizigers. Minder uitgebreid dan een internationale ziektekostenverzekering, maar goedkoper. Geschikt voor reizen tot 18 maanden.
Terugkeer naar Nederland
Bij terugkeer in Nederland schrijft u zich weer in bij de BRP. Vanaf dat moment bent u opnieuw verplicht om een Nederlandse basiszorgverzekering af te sluiten. U heeft vier maanden de tijd om dat te doen, maar het is verstandig om dit direct te regelen.
Belangrijk: verzekeraars mogen u niet weigeren voor het basispakket. Er geldt een acceptatieplicht. Wél kan de verzekeraar voor de aanvullende verzekering gezondheidsvragen stellen en u weigeren of een hogere premie rekenen.
EU/EER: de EHIC en het verdragsrecht
Binnen de EU, EER en Zwitserland geeft de European Health Insurance Card (EHIC) recht op medische zorg tegen lokale tarieven. Dat is voldoende voor tijdelijk verblijf — vakantie of een korte zakenreis. Bij langdurig verblijf is de EHIC niet bedoeld als vervanging van een volledige zorgverzekering.
Als u in een EU-land gaat werken, wordt u verzekerd via het zorgstelsel van dat land. Uw werkgever regelt doorgaans de aanmelding. U schrijft dan uw Nederlandse zorgverzekering uit — maar informeer vooraf bij zowel uw Nederlandse als de buitenlandse verzekeraar.